Table of Contents
Toggleبرای کاشت لوبیا سبز در زمین کشاورزی، بذر را بعد از رفع کامل خطر سرما و وقتی دمای خاک به حدود ۱۵ درجه رسید، در عمق ۳ تا ۵ سانتیمتر بکارید. ارقام بوتهای را در ردیفهای ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتری با فاصله بوته ۷ تا ۱۰ سانتیمتر، و ارقام رونده را کنار قیم یا داربست با فاصله بیشتر بکارید. لوبیا سبز معمولاً حدود ۵۰ تا ۷۰ روز بعد از کاشت به برداشت میرسد و برداشت باید قبل از سفت شدن دانهها در غلاف انجام شود. در ادامه، روش کاشت لوبیا سبز در زمین کشاورزی را مرحله به مرحله توضیح دادهایم.

لوبیا سبز چه شرایطی لازم دارد؟
لوبیا سبز از خانواده بقولات است و مثل بقیه حبوبات با کمک باکتریهای ریشه نیتروژن هوا را تثبیت میکند. گیاهی گرمادوست است و به سرما و یخبندان کاملاً حساس است. گرمای خیلی شدید (بالای حدود ۳۵ درجه) هم در زمان گلدهی باعث ریزش گل میشود.
- خاک: لومی، سبک تا متوسط، زهکشدار و با مواد آلی خوب. pH حدود ۶ تا ۷٫۵. لوبیا به شوری خاک و آب حساس است؛ در زمینهای شور عملکرد بهشدت کم میشود.
- نور: آفتاب کامل.
- تناوب: بعد از غلات مناسب است؛ پشت سر لوبیا یا حبوبات دیگر نکارید.

بوتهای یا رونده؟ انتخاب رقم
| ویژگی | لوبیا سبز بوتهای (پاکوتاه) | لوبیا سبز رونده (پابلند) |
|---|---|---|
| نیاز به قیم | ندارد | دارد (داربست، نخ یا قیم چوبی) |
| طول دوره برداشت | کوتاهتر و متمرکز | طولانیتر و چندچینه |
| مناسب برای | کشت وسیع و مکانیزه | زمینهای کوچک، گلخانه، فروش تازهخوری |
| فاصله ردیف | ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر | ۷۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر |
| فاصله بوته | ۷ تا ۱۰ سانتیمتر | ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر |
زمان کاشت لوبیا سبز در ایران
| منطقه | زمان کاشت رایج |
|---|---|
| سردسیر | اواخر اردیبهشت تا خرداد |
| معتدل (تهران، اصفهان، فارس، خراسان) | اواسط فروردین تا اردیبهشت؛ کشت دوم تابستانه در تیر |
| شمال کشور | فروردین تا اردیبهشت و کشت دوم تابستانه |
| جنوب گرم (خوزستان، هرمزگان، بوشهر) | پاییز تا اواخر زمستان؛ کاشت در تابستان مناسب نیست |
روش کاشت لوبیا سبز در زمین کشاورزی قدم به قدم
- آمادهسازی زمین: شخم به عمق ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر، بعد دیسک و تسطیح. کود دامی پوسیده را پیش از شخم یا همزمان با دیسک به خاک بدهید.
- کود پایه: فسفر و پتاس طبق آزمون خاک؛ نیتروژن فقط به مقدار کم آغازگر.
- ایجاد جوی و پشته: در آبیاری نشتی، پشتهها با عرض مناسب ساخته و بذر در یکسوم بالایی کنار پشته کاشته میشود. در آبیاری قطرهای (تیپ) کاشت روی بستر صاف هم ممکن است.
- ضدعفونی بذر: بذر را با قارچکش ضدعفونیکننده بذر مجاز ضدعفونی کنید تا مرگ گیاهچه کم شود.
- کاشت: بذر را در عمق ۳ تا ۵ سانتیمتر بکارید. در خاک سبک کمی عمیقتر و در خاک سنگین کمی سطحیتر. در کاشت کپهای ۲ تا ۳ بذر در هر کپه بگذارید.
- آبیاری اول: بلافاصله بعد از کاشت، سبک و بدون اینکه آب روی بذر را بپوشاند. سله بستن خاک، سبز شدن لوبیا را مختل میکند؛ در خاکهای سلهبند آبیاری دوم را زود بدهید.
- نصب قیم: برای ارقام رونده، قیم را قبل یا کمی بعد از سبز شدن نصب کنید تا ریشه آسیب نبیند.
مقدار بذر در هکتار
مقدار بذر به درشتی دانه و تراکم بستگی دارد. برای ارقام بوتهای معمولاً حدود ۸۰ تا ۱۲۰ کیلوگرم در هکتار و برای ارقام رونده کمتر مصرف میشود. بهتر است مقدار را با وزن هزار دانه و تعداد بوته هدف حساب کنید.
کاشت دستی و مکانیزه
در زمینهای کوچک، کاشت دستی کپهای روی پشته رایج است. در سطح وسیع، ردیفکارهای پنوماتیک بذر را با فاصله و عمق یکنواخت میکارند و کار کولتیواتور و برداشت را سادهتر میکنند.
کود مناسب لوبیا سبز
| مرحله | کود پیشنهادی | نکته |
|---|---|---|
| قبل از کاشت | کود دامی پوسیده، فسفر و پتاس طبق آزمون خاک | با خاک مخلوط شود |
| استقرار و ریشهزایی | کود فسفربالا مثل ۱۰-۵۲-۱۰ یا ۱۲-۶۱-۰ همراه با هیومیک اسید | کودآبیاری یا محلولپاشی سبک |
| قبل از گلدهی | کود کامل متعادل و ریزمغذیها (روی، بور، آهن) | در خاکهای آهکی مهمتر است |
| تشکیل غلاف | کود پتاسبالا مثل ۱۲-۱۲-۳۶ | کیفیت و وزن غلاف را بهتر میکند |
برای انتخاب فرمول، مطلب کود npk و برای زمان درست پاشش، مدت زمان جذب کود محلولپاشی را بخوانید. اگر سم و کود را با هم میپاشید، جدول اختلاط سموم با کود را ببینید.
بهعنوان کود فسفربالا در مرحله استقرار، کودهایی مثل کامل تانسو 10-52-10 به ریشهزایی و گلدهی کمک میکنند. در کنار آن کود هیومیک اسید برای ریشه و کود عصاره جلبک دریایی برای کاهش تنشهای گرما و خشکی کاربرد دارند.
علائم کمبود عناصر در لوبیا سبز
| عنصر | علامت رایج |
|---|---|
| نیتروژن | زردی یکنواخت برگهای پایینی، رشد کم (اغلب بهخاطر گرهزایی ضعیف) |
| فسفر | برگ سبز تیره، رشد کند، گلدهی دیر |
| پتاسیم | سوختگی حاشیه برگهای پیر، غلاف ریز |
| آهن | زردی بین رگبرگها در برگهای جوان، رایج در خاکهای آهکی |
| روی | برگهای کوچک و فاصله میانگره کوتاه |
مرحله داشت لوبیا سبز
آبیاری
لوبیا به کمآبی و آب زیاد هر دو حساس است. خاک باید یکنواخت مرطوب بماند، بهخصوص در گلدهی و پر شدن غلاف. فاصله آبیاری به خاک و هوا بستگی دارد؛ در هوای گرم تابستان معمولاً کوتاهتر میشود. آبیاری قطرهای هم آب کمتری مصرف میکند و هم بیماریهای برگی را کم میکند.
علف هرز
یک ماه اول بعد از سبز شدن مهمترین دوره کنترل است. وجین یا کولتیواتور سطحی انجام دهید تا ریشههای سطحی لوبیا آسیب نبیند. مالچ کاه یا پلاستیک هم کمک میکند.
آفات و بیماریها
- کنه تارتن و شته: در هوای گرم و خشک؛ پشت برگها را مرتب بررسی کنید.
- مگس سفید و تریپس: بهخصوص در کشت تابستانه و گلخانه.
- سفیدک پودری، زنگ و پوسیدگی ریشه: با تراکم مناسب، آبیاری صحیح و تناوب کمتر میشوند.
- بیماریهای ویروسی: عمدتاً با شته منتقل میشوند؛ بذر سالم و کنترل ناقل مهم است.

برداشت لوبیا سبز
غلافها را وقتی به اندازه کامل رسیدند، ترد و سبز بودند و دانهها هنوز کوچک و نرم بودند برداشت کنید. اگر دیر برداشت کنید، غلاف رشتهدار و سفت میشود و بازارپسندی آن از دست میرود. برداشت مرتب، هر چند روز یکبار، گیاه را به تولید غلاف تازه تحریک میکند. برداشت را صبح خنک انجام دهید و محصول را زود به سایه و جای خنک ببرید.
اگر هوا به یخبندان پاییزه نزدیک میشود، برداشت را جلو بیندازید؛ برخورد سرما گل و غلاف را میریزد. زمان کاشت را طوری انتخاب کنید که دوره برداشت هم از گرمای شدید تابستان و هم از سرمای زودرس پاییز دور باشد.
نگهداری لوبیا سبز بعد از برداشت
لوبیا سبز تازه را در دمای خنک و رطوبت بالا نگه دارید؛ در یخچال چند روز تا حدود یک هفته تازه میماند. برای نگهداری طولانی، غلافها را بشویید، خرد کنید، چند دقیقه در آب جوش بلانچ کنید و بعد منجمد کنید.
عوامل مؤثر بر افزایش عملکرد
- کاشت در زمان مناسب و خاک گرم.
- بذر سالم و رقم سازگار با منطقه.
- آبیاری یکنواخت، بهویژه در گلدهی و پر شدن غلاف.
- کود متعادل و پرهیز از نیتروژن زیاد.
- تناوب با غلات و کنترل بهموقع علف هرز و آفات.
- برداشت منظم و بهموقع.
اشتباهات رایج در کاشت لوبیا سبز
- کاشت زود در خاک سرد که بذر را میپوساند.
- آبیاری سنگین بلافاصله بعد از سبز شدن که مرگ گیاهچه میدهد.
- مصرف زیاد کود اوره که بوته را پربرگ و کمغلاف میکند.
- کاشت در زمین یا با آب شور.
- دیر برداشت کردن غلافها.
اگر حبوبات دیگر هم میکارید، راهنمای کاشت نخود را هم ببینید.
سؤالات متداول درباره کاشت لوبیا سبز
لوبیا سبز چند روزه سبز میشود؟
در خاک گرم و مرطوب معمولاً حدود یک هفته تا ده روز. در خاک سرد طولانیتر و با خطر پوسیدگی بذر.
لوبیا سبز چند روزه به برداشت میرسد؟
ارقام بوتهای معمولاً حدود ۵۰ تا ۶۰ روز و ارقام رونده کمی دیرتر، و دوره برداشت روندهها طولانیتر است.
بهترین فاصله کاشت لوبیا سبز چقدر است؟
برای ارقام بوتهای ردیف ۵۰ تا ۶۰ سانتیمتر و بوته ۷ تا ۱۰ سانتیمتر؛ برای روندهها ردیف ۷۰ تا ۱۰۰ و بوته ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر.
چرا گلهای لوبیا سبز میریزد؟
گرمای شدید، کمآبی در گلدهی، نیتروژن زیاد و کمبود بور از دلایل رایجاند.
آیا لوبیا سبز را قبل از کاشت باید خیس کرد؟
اجباری نیست. بعضی کشاورزان بذر را حدود ۲۴ ساعت در آب خیس میکنند و هر چند ساعت آب را عوض میکنند تا سبز شدن سریعتر شود. اگر این کار را میکنید، بذر را بلافاصله در خاک مرطوب بکارید. اگر خاک گرم و مرطوب است، کاشت بذر خشک و آبیاری بعد از آن هم کافی است.
آرمان بذر سپاهان | وارد کننده و تولید کننده کود های ارگانیک و شیمیایی